نحوي استفاده از سرنگ انسولين
مراحل استفاده از سرسوزن قلم انسولين
اولين كار اين است كه لازم است دستان خود را تميز كرده و مطمئن باشيد هيچگونه آلودگي بر روي آن قرار ندارد البته لازم است كه محل قرارگيري سرسوزن را نيز تميز و ضدعفوني كنيد.
پس از آن لازم است درپوش قلم را برداشته و انسولين را معاينه كنيد، پزشك نوع خاصي از انسولين براي شما تجويز كرده و مهم است كه اطمينان حاصل كنيد كه نوع صحيح را تزريق مي كنيد. سرنگ يكي از رايج ترين اشتباهاتي كه افراد ديابتي مرتكب ميشوند، مخلوط كردن آنها و تزريق مقادير نادرست است، بايد اطمينان حاصل كنيد كه چه نوع انسولين براي شما تجويز شده است (انسولين سريع اثر و / يا انسولين با ماندگاري طولاني مدت)
پس از آن بايد نوك قلم را با دستمال مرطوب الكل پاك كنيد، زبانه كاغذي را از پايين سوزن قلم برداريد. مراقب باشيد ناحيه باز زير زبانه را لمس نكنيد. بخشي از سوزن در معرض قرار مي گيرد، سوزن را به قلم وصل كنيد و پس از آن بايد دهانه سوزن را با قلم بچرخانيد. در حالي كه در جهت عقربه هاي ساعت چرخيده ايد ، آن را به آرامي به قلم فشار دهيد و آن را تا جايي كه سوزن به درستي پيچ نشود ، نخ كنيد. زياد سفت نكنيد درپوش محافظ را برداريد.
دكمه دوز را با يك تا دو كليك بچرخانيد، قلم را مستقيما در هوا بالا نگه داريد و دكمه پيست را تا انتها فشار دهيد تا يك قطره انسولين خارج شود. اين كار به از بين بردن هواي موجود در سوزن كمك كرده و آن را براي تزريق واقعي شما آماده مي كند؛ اگر نمي بينيد كه يك قطره انسولين بيرون مي آيد، ممكن است هوا براي از بين بردن آن وجود داشته باشد. اين فرآيند را با كليك يك واحد تكرار كنيد تا انسولين وجود داشته باشد. به خاطر داشته باشيد كه سوزن هاي طولاني تر ممكن است به چند كليك اضافي نياز داشته باشند.
طبق توصيه پزشك در دوز مصرفي خود شماره گيري كنيد. پنجره نزديك انتهاي قلم را بررسي كنيد و مطمئن شويد كه روي آن “0” نوشته شده است. چرخ را بچرخانيد ، اعداد موجود در پنجره را تماشا كنيد ، تا جايي كه طبق دستورالعمل به تعداد دلخواه انسولين برسيد.قلم را نگه داريد تا بتوانيد به راحتي با يك دست دكمه تزريق را فشار دهيد و با دست ديگر پوست اطراف محل تزريق را به آرامي بالا ببريد. نمودار ما را بررسي كنيد تا از زاويه نگه داشتن قلم بر اساس طول سوزن قلمي كه استفاده مي كنيد ، مطلع شويد.
سوزن را در محل تزريق قرار داده و دكمه تزريق را فشار دهيد. سوزن را در زاويه مناسب قرار دهيد. به طور كلي سوزن را براي سوزنهاي كوتاهتر (4 ميلي متر -5 ميلي متر) و در زاويه 45 درجه براي سوزن هاي بلندتر (6 ميلي متر-12 ميلي متر) مستقيم وارد كنيد. تزريق انسولين در عمق مناسب، نه خيلي كم و نه خيلي عميق مهم است.
سوزن را پس از تزريق به مدت 6-10 ثانيه در داخل نگه داريد تا مطمئن شويد كه دوز كامل داده شده است. اكثر پيستون هاي قلم انسولين به يك لحظه نياز دارند تا جا بيفتد و بيرون كشيدن سريع سوزن مي تواند منجر به هدر رفتن انسولين و دوز كمتري نسبت به ميزان مورد نظر شود. با اين كار دارو به درستي تحويل داده مي شود.
سوزن را بيرون آورده و با خيال راحت آن را دور بريزيد. دفع شارپ در محافظت از كساني كه با آنها زندگي مي كنيد و ديگران در مقابل هر گونه باكتري يا بيماري منتقله از خون از اهميت بالايي برخوردار است. هميشه بلافاصله سوزن ها را دور بريزيد. در صورت رها شدن مضر هستند و ديگران را در معرض خطر قرار مي دهند.
درپوش قلم را مي توان قرار داد. هنگامي كه قلم را ضد عفوني كرديد ، آماده استفاده ايمن تا زمان استفاده بعدي است، انتخاب محل تزريق انسولين يك اولويت شخصي است كه مي تواند به عوامل مختلفي بستگي داشته باشد.
قلمهاي انسولين
قلمهاي انسولين، گزينهاي راحت و بيدردسر براي تزريق انسولين هستند. آنها يك درجهبندي داخلي (براي نشان دادن مقدار دوز مورد تزريق) داشته و در سر يك سوزن كوتاه و در سر ديگر يك دكمه تزريق دارند. برخي از اين قلمها يكبار مصرف بوده و پيش از تزريق به آمادهسازي نياز ندارند. اما برخي ديگر از آنها يك كارتريج انسولين قابل تعويض دارند كه بايد قبل از تزريق در جاي خود قرار داده شود.
تزريق كنندههاي جت انسولين
تزريق كنندههاي جت، جايگزيني براي سوزن هستند. آنها به جاي استفاده از سوزن، با استفاده از يك جريان هواي پرفشار، انسولين را به دون پوست اسپري ميكنند. قيمت سرنگ آوا البته، درد تزريق جت كمتر از درد تزريق با سوزن نبوده و اين روش ممكن است باعث بروز كبودي و كاهش جذب انسولين نيز بشود. همچنين، تزريق كنندههاي جت به تعمير و نگهداري و تميزكاري مكرر نياز دارند. به همين دلايل، معمولاً از اين وسايل استفاده نميشود.
پمپهاي انسولين بيروني
پمپهاي انسولين بيروني دستگاههاي كوچكي به اندازه يك پيجر هستند كه ميتوان آنها را به كمربند وصل كرده يا توي جيب گذاشت. آنها با باتري كار ميكنند. اين پمپها متشكل از يك مخزن انسولين متصل به يك لوله هستند، كه در انتهاي آن يك كانولا يا كاتتر وجود دارد كه زير پوست شكم قرار ميگيرد. قيمت سرنگ آوا ميتوان آنها را طوري تنظيم كرد كه در تمام طول روز انسولين را به آرامي و به شكل جرياني مداوم وارد بدن كنند، يا در هنگام غذا خوردن يا مواقعي كه سطح قند خون بالا است مقادير بيشتري از انسولين آزاد كنند.
پمپهاي كاشتني
پمپهاي كاشتني كه انسولين را يا به صورت درون وريدي وارد بدن كرده يا مستقيماً به كبد ارسال ميكنند، در حال حاضر در مرحله آزمايش براي مبتلايان به ديابت هستند. آنها معمولاً در طرف چپ شكم نصب شده و عملكردشان شبيه به پمپهاي بيروني است، يعني آنها هم دوز پايهاي از انسولين را به طور مداوم به بدن رسانده و در زمان خوردن غذا اين دوز را افزايش ميدهند.
پچهاي انسولين
پچهاي انسولين نيز در حال حاضر در مرحله تكميل و توسعه قرار دارند، البته جذب انسولين از راه پوست كار دشواري است. اين پچها طوري طراحي شدهاند كه انسولين را به آرامي و به طور مداوم آزاد كنند. با كندن برگهاي كه روي پچ قرار دارد ميتوان مقدار دوز دريافتي از آن را بالا برد.
اسپريهاي استنشاقي انسولين
از اسپريهاي استنشاقي انسولين نيز براي دريافت انسولين قبل از غذا استفاده ميشود. اسپريهاي استنشاقي انسولين هم مانند اسپريهاي استنشاقي عمل ميكنند، با اين تفاوت كه اين نوع اسپريها پودر خشك انسولين را از طريق ريهها به جريان خون وارد ميكنند. البته، از آنجا كه از اين وسايل تنها ميتوان براي دريافت انسولين سريع اثر استفاده كرد، در كنار استفاده از آنها بايد انسولين طولاني اثر نيز تزريق شود.
محل تزريق واكسن انسولين خود را انتخاب كنيد.
از تزريق در نزديكي مفاصل، ناحيه كشاله ران، ناف، وسط شكم يا نزديك جاي زخم خودداري كنيد.
محل تزريق (حدود ۲ اينچ از پوست خود) را با يك دستمال الكلي يا يك گلوله پنبه اي مرطوب شده با الكل مالشي با حركات دايره اي تميز كنيد. دستمال الكلي يا پنبه را در نزديكي خود بگذاريد.
داخل هر شيشه چه مقدار انسولين وجود دارد؟
مقدار انسولين داخل هر شيشه بر اساس واحد سنجيده مي شود. هر شيشه انسولين حاوي 10 سي سي انسولين 100 واحدي است و در مجموع هزار واحد انسولين (1000=10× 10) داخل هر شيشه وجود دارد. به اين ترتيب شما مي توانيد زمان تقريبي اتمام انسولين داخل هر شيشه را با توجه به ميزان انسولين تزريق روزانه محاسبه كنيد. به طور مثال اگر روزي 15 واحد انسولين NPH مصرف مي كنيد ، بايد به اين طريق عمل كنيد:
66 = 15 (ميزان انسولين مصرفي روزانه) / (كل انسولين موجود در يك شيشه) 1000
بنابراين 66 روز طول مي كشد تا يك شيشه انسولين NPHتمام شود. اگر انسولين كريستال مصرف مي كنيد، به همين طريق زمان اتمام شيشه را محاسبه نماييد. با انجام اين محاسبه مي توان چند روز قبل از اتمام شيشه انسولين اقدام به تهيه شيشه جديد نماييد تا با كمبود انسولين مواجه نگرديد.
مشكلات ناشي از تزريق انسولين چيست؟
كاهش قند خون ( هيپوگليسمي ) ممكن است در افرادي كه انسولين بيش از حد مورد نياز دريافت كرده اند، يا مقدار خيلي كم مواد غذايي مصرف كرده اند يا مدت زمان زيادي ورزش كرده اند، رخ دهد. آسم لازم است علايم افت قند خون را بشناسيد و به سرعت جهت درمان آن اقدام كنيد. علايم افت قند خون در افراد مختلف متفاوت است و شامل : تعريق شديد، سر درد، سرگيجه، تپش قلب، لرزش ، لكنت زبان، دوبيني ، عصبانيت و تغييرات ناگهاني خلق مي باشد. اگر دچار افت قند شديد اما هوشيار هستيد مي توانيد نصف ليوان شير يا دو قطعه بيسكويت مصرف كنيد.
اگر دچار لرزش شديد اندام گشته و احساس سرگيجه زيادي داشتيد مي توانيد نصف ليوان آب ميوه يا نوشابه يا 6-4 عدد آبنبات (يا *** گلوكز) يا 2-1 قاشق چايخوري شكر يا عسل مصرف كنيد. در هر حال علائم افت قند خون را جدي بگيريد و به سرعت آن را درمان كنيد.
كنترل سطح قند خون به فاكتورهاي زير بستگي دارد:
1- نوع و ميزان غذاي كه مي خوريد.
2- زمان و طول مدت ورزش و فعاليت
3- محل تزريق انسولين
4- زمان تزريق انسولين
5- بيماري
6- فشارهاي عصبي ( استرس)
7- تداخل داروهاي ديگر
8- بيماريهاي زمينه اي يا حاد
نكاتي پيرامون نحوه استفاده از سرنگ و قلم انسولين
بهتر است نكات زير را پيرامون نحوه استفاده از سرنگ انسولين و همچنين قلم انسولين مدنظر قرار دهيد:
براي جلوگيري از درد، قبل از تزريق، اجازه دهيد انسولين به دماي اتاق برسد.
هميشه از سرنگ و سرسوزن يا سوزن قلمي جديد استفاده كنيد.
هميشه قبل از نگهداري قلم انسولين، سوزن را برداريد.
انسولين خود را دور از دماي شديد يا سرد نگه داريد و طبق توصيه هاي سازنده نگهداري كنيد.
ويال انسولين خود را از نظر وجود ذرات يا هر چيزي كه درست به نظر نمي رسد، بررسي كنيد.
سوزن هايي كه براي تزريق استفاده شده را حتما دور بيندازيد.
همچنين بهتر است از انجام اين موارد پرهيز كنيد:
تزريق را نزديك ناف، نزديك نواحي استخواني يا جايي كه خال، اسكار يا زخم داريد تزريق نكنيد.
قلم انسولين را در اختيار افراد ديگر قرار ندهيد وهرگز به اشتراك نگذاريد، حتي با يك سوزن جديد.
براي تزريق انسولين به طور مكرر از همان نقطه استفاده كنيد.
توجه داشته باشيد كه با كمبود انسولين مواجه نشويد. در سفر هميشه دز اضافي همراه خود داشته باشيد.
سعي كنيد از انسولين تاريخ مصرف گذشته استفاده نكنيد، زيرا ممكن است موثر نباشد.
سوالات متداول پيرامون نحوه استفاده از سرنگ انسولين
اگر بيش از مقدار تجويز شده انسولين تزريق كردم، چه بايد بكنم؟
مصرف بيش از حد انسولين كه اصطلاحا به آن اوردوز انسولين گفته مي شود، مي تواند مرگبار باشد. پس در صورت اوردوز انسولين بهتر است سريعا با اورژانس تماس بگيريد تا اقدامات درماني لازم را دريافت كنيد.
اگر تزريق يك نوبت انسولين را فراموش كنيم، چه كاري بايد انجام دهيم؟
در صورتي كه تزريق يك نوبت انسولين خود را فراموش كرديد و به تعويق انداختيد، با پزشك معالج خود تماس بگيريد و راهنمايي دريافت نماييد. زيرا نبايد در 24 ساعت بيش از يك دوز انسولين دريافت نماييد.
برچسب: تجهيزات پزشكي، خريد سرنگ، فشارسنج، دستگاه قند خون، تزريقات، پانسمان، وسايل نگهداري از بيمار، سرنگ انسولين، سرنگ لوئراسليپ، سرنگ لوئرلاك،
ادامه مطلب